۳۰ژوئیه ۲۰۲۵ - یک مطالعه‌ ی جدید نشان داده است که پیگیری شاخص کبد چرب(FLI)، چه در حالت پایه و چه به‌ صورت طولی، می‌ تواند به‌ عنوان پیش ‌بینی ‌کننده مؤثر خطر ابتلا به سرطان سلول‌های کبدی (HCC) در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲(T2DM)  حتی در غیاب سیروز کبدی عمل کند. این پژوهش تأکید می ‌کند که دیابت نوع ۲یکی از عوامل اصلی خطر برای HCC به ‌ویژه در بیماران مبتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی(NAFLD)  است، اما دستورالعمل‌ های فعلی پایش، بیماران فاقد سیروز را نادیده می ‌گیرند. این یافته‌ ها اهمیت افزودن FLI به‌ عنوان ابزاری کم‌ هزینه و مفید برای تشخیص زود هنگام خطر سرطان و مداخله درمانی را برجسته می‌ سازند. این مطالعه توسط یون-هی چو و همکارانش در نشریه Endocrinology and Metabolism منتشر شده است.

سرطان سلول ‌های کبدی همچنان یکی از کشنده ‌ترین سرطان‌ ها در سطح جهان است و دیابت نوع ۲نقش مهمی در بروز آن دارد، به‌ ویژه زمانی که با کبد چرب همراه باشد. با وجود ارتباط شناخته‌ شده، بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲بدون سیروز معمولاً در برنامه‌ های غربالگری روتین سرطان کبد لحاظ نمی ‌شوند، که این امر موجب ایجاد خلأ در تشخیص زودهنگام می ‌گردد. شواهد جدید، شاخص FLI را که بر اساس اندازه دور کمر، شاخص توده بدنی(BMI)، سطح تری‌ گلیسرید و آنزیم گاما-گلوتامیل ترانسفراز (GGT) محاسبه می ‌شود، به‌عنوان راه ‌حلی امیدوارکننده معرفی می ‌کند.

در این مطالعه مبتنی بر جمعیت، داده‌ های غربالگری سلامت مربوط به ۹۲۷۶۱فرد مبتلا به دیابت نوع ۲در بازه سنی ۴۰تا ۷۹سال که بین سال‌های ۲۰۱۲تا ۲۰۱۵دو نوبت معاینه استاندارد سلامت انجام داده بودند، مورد بررسی قرار گرفت. شاخص FLI برای هر شرکت‌ کننده بر اساس پارامترهای بالینی معتبر محاسبه شد و افراد بر اساسFLI  پایه و تغییرات آن در طول زمان دسته‌ بندی شدند.

برای شناسایی موارد جدید سرطان سلول ‌های کبدی، پژوهشگران از کدهای طبقه ‌بندی بین ‌المللی بیماری‌ها (ICD) و سوابق صورتحساب‌ های درمانی جمع‌ آوری ‌شده بین سال ‌های ۲۰۱۶تا ۲۰۲۰استفاده کردند. هدف این تحقیق، ارزیابی تأثیر تغییراتFLI - چه افزایش و چه کاهش - بین دو نوبت غربالگری بر خطر نهایی ابتلا به سرطان کبد بود.

یافته ‌های کلیدی

این مطالعه با ارائه ی شواهد محکم نشان داد که مقادیر بالایFLI  در ابتدا و افزایش آن در طول زمان با خطر بیشتر ابتلا به HCC در بیماران دیابت نوع ۲مرتبط است:

·    افرادی با FLI پایه بین ۳۰تا ۵۹.۹، نسبت به کسانی با FLI کمتر از ۳۰، ۱.۹برابر بیشتر در معرض خطر ابتلا به HCC بودند(P < 0.01).

·    افرادی با FLI پایه برابر یا بیشتر از ۶۰، ۲.۹۴برابر بیشتر در معرض خطر ابتلا بهHCC  قرار داشتند(P < 0.01).

·    افرادی که FLI آن‌ ها از کمتر از ۳۰ به بیشتر یا مساوی ۳۰ افزایش یافت، ۲.۱۰ برابر بیشتر در معرض خطر ابتلا به HCC بودند(P < 0.01).

·    در مقابل، بیمارانی کهFLI  آنها از بیشتر یا مساوی ۳۰ به کمتر از ۳۰ کاهش یافت، با کاهش ۳۶ درصدی خطر ابتلا به HCC مواجه بودند(HR = 0.64؛P =0.03).

·    به‌ طور قابل‌ توجهی، اثر محافظتی ناشی از کاهش FLI تنها پس از حدود سه سال نمایان شد، که نشان ‌دهنده اهمیت پیگیری بلند مدت است.

در مجموع، این پژوهش نشان داد که مقادیر پایه FLI و تغییرات وابسته به زمان آن، پیش ‌بینی ‌کننده ‌های قوی خطر ابتلا به سرطان سلول ‌های کبدی در بیماران دیابت نوع ۲حتی بدون وجود سیروز هستند. افزایش FLI خطر ابتلا را تشدید می‌ کند، در حالی که کاهش آن با کاهش خطر همراه است، هرچند با تأخیر چند ساله. این مشاهدات حاکی از آن است که پایش FLI در فواصل منظم می ‌تواند به‌ عنوان ابزار غربالگری مؤثر برای شناسایی زودهنگام افراد پرخطر عمل کند و امکان مداخله به ‌موقع و کاهش احتمالی مرگ ‌و میر ناشی از سرطان کبد در بیماران دیابت نوع ۲را فراهم آورد.

فرمول محاسبه ی شاخص کبد چرب در این تحقیق :

FLI = [e^(0.953 × ln(TG) + 0.139 × BMI + 0.718 × ln(GGT) + 0.053 × WC − 15.745)] / [1 + e^(0.953 × ln(TG) + 0.139 × BMI + 0.718 × ln(GGT) + 0.053 × WC − 15.745)] × 100

پارامترهای مورد استفاده:

·TG: سطح تری‌گلیسرید (mg/dL)

·BMI: شاخص توده بدنی (kg/m²)

·GGT: آنزیم گاما-گلوتامیل ترانسفراز (U/L)

·WC: اندازه دور کمر (cm)

·ln: لگاریتم طبیعی (پایه e)

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/fatty-liver-index-predicts-hepatocellular-carcinoma-risk-in-t2dm-without-cirrhosis-study-151884